Avukatlık hizmetini veya dava giderlerini karşılamakta zorlanıyorsanız adli yardım yollarını değerlendirebilirsiniz. İlk adım, hangi desteğe ihtiyaç duyduğunuzu belirlemektir: avukat görevlendirilmesi, yargılama giderleri için yardım veya her ikisi.
Bu rehber hukuk davaları ve icra süreçlerine odaklanır. Ceza dosyalarında müdafi veya vekil görevlendirilmesi ayrı kurallara tabidir. Adalet Bakanlığı, adli yardım yolları.
Kaynak ve iletişim kontrolü: 13 Kasım 2026.
1. Baroya başvuru ile mahkemeye talep farklıdır
Barodan avukat görevlendirilmesi, mahkemenin harç ve giderler konusunda ayrıca karar vermesinin yerine geçmez. Başvuru hazırlığında avukat desteği ile yargılama giderleri arasındaki ayrımı gözetmek gerekir. Mahkeme yardımı, gerekli koşullarda avukat teminini de kapsayabilir. HMK, m.335 ve 340.

2. Kimler yararlanabilir?
Mahkeme, giderlerin kişinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zorlaştırıp zorlaştırmayacağını ve talebin açıkça dayanaksız olup olmadığını değerlendirir. İşsiz olmak tek başına otomatik kabul sağlamaz. HMK, m.334.
Başvuruda gerçek ekonomik durumunuzu açıklayın. Düzenli geliriniz, sosyal güvenlik kaydınız veya malvarlığınız varsa bunları bildirin; sizin durumunuzda hangi belgenin sunulacağını başvuruyu alan birimden öğrenin.
3. Belgeleri üç grupta hazırlayın
Başvuruda kimlik, nüfus ve ikamet bilgileriyle gelir, SGK, malvarlığı ve mevcut dosyaları gösteren belgeler hazırlanır. TBB Yönetmeliği Ek-3 ayrıca banka, işletme, tarım ve sosyal yardım sorgularını da içerir. Çalışanlardan maaş veya gelir belgesi istenmesi de listede yer alır. TBB’nin standart başvuru belgelerine ilişkin duyurusu; resmî ek, Ek-3.
- Kimlik ve aile: Kimlik belgesi, nüfus ve yerleşim yeri kayıtları.
- Mali durum: Gelir ve SGK belgeleri; taşınmaz, araç, banka, işletme, tarım ve sosyal yardım kayıtları.
- Uyuşmazlık: Mevcut dava ve icra dosyaları, tebligatlar, kararlar ve talebinizi açıklayan belgeler.
Bu gruplama hazırlık içindir; resmî listenin tamamının yerine geçmez. Adana Barosunun sitesinde bağlantı verilen yerel evrak belgesi bazı kayıtları TBB Ek-3’ten farklı ifade ediyor ve güncelleme tarihi taşımıyor. Başvurunuz için gereken güncel evrakları merkezden teyit edin. Gelir veya kayıtlı mal bulunması, tek başına başvurunun reddedileceği anlamına gelmez.
Olayları tarih sırasıyla özetleyin; dosya numarası, tebligatlar, sözleşmeler ve ödeme belgelerini birlikte hazırlayın. Ekonomik durumu ve uyuşmazlığı belgeleyen evrakı birlikte toplamak, başvurunun anlaşılmasını kolaylaştırır. Başka illerin belge listelerini Adana için zorunlu liste olarak kullanmayın.

4. Adana’da iletişim ve evrak teslimi
Adana Barosu Adli Yardım Merkezinin iletişim sayfasındaki adres Adana Adliye Sarayı, Kazım Karabekir Mahallesi, 4264 Sokak, H Blok, zemin kat No:5, Yüreğir/Adana; telefon 0322 359 22 24. Merkezin resmî iletişim sayfası.
Baronun bağlantı verdiği belgede şahsen teslim için 09.30-11.30 ve 13.30-16.00 saatleri gösteriliyor. Belgenin revizyon tarihi belirtilmediğinden gitmeden önce teslim düzenini ve güncel evrakları telefonla teyit edin. Yerel başvuru belgesi.
5. Mahkemeden yardım nasıl istenir?
Talep, asıl işi karara bağlayacak mahkemeye; icra ve iflas takibinde takibin yapılacağı yerdeki icra mahkemesine yöneltilir. Talebin özeti, deliller ve mali durumu gösteren belgeler sunulur. Yardım kısmen verilebilir; önceki yargılama giderlerini kapsamaz. HMK, m.335-337.
Yardımın yalnız bazı giderleri kapsayabileceği ve mahkeme kararının kapsamına bakılması gerektiği, Avukat Saim İncekaş‘ın HMK 335 açıklamasında da ele alınır.
6. Ret kararında merci ve süreyi ayırın
Dar ekranda tabloyu yatay kaydırarak okuyabilirsiniz.
| Ret kararı | Başvuru |
|---|---|
| Baro adli yardım talebinin reddi | Bildirimden itibaren 10 gün içinde baro başkanına yazılı veya sözlü başvuru. |
| Mahkemenin adli yardım talebini reddetmesi | Tebliğden itibaren iki hafta içinde, kararı veren mahkemeye dilekçeyle itiraz. |
Baro ve mahkeme için süreler farklıdır. Kararı ve bildirim kaydını saklayın. TBB Yönetmeliği, m.5; HMK, m.337.
7. Kabulden sonra yapılacaklar
Baro başvurusu kabul edildiğinde, kabul bildirimi sonrasında görevlendirilen avukata ulaşmaya ilişkin 10 günlük yükümlülüğü gözetin. Yaklaşan işlem tarihini ve tebligatı ilk görüşmede bildirin. Yönetmelik, gecikmenin hak kaybına yol açabileceği durumlar için ivedi görevlendirmeyi de düzenler. TBB Yönetmeliği, m.5/A ve 6.
8. Sonradan ödeme çıkar mı?
Adli yardım, bütün giderlerin kesin olarak silinmesi anlamına gelmez. Mahkemece ertelenen giderlerin sonradan tahsili veya koşulları varsa ödeme muafiyeti gündeme gelebilir. HMK, m.339.
Baro taahhütnamesinde, nafaka alacaklarına ilişkin istisna saklı olmak üzere maddi yarar elde edilmesi, yanlış bilgi verilmesi ve görevlendirme ilişkisinin bazı biçimlerde sona ermesi için ödeme hükümleri bulunur. İmzalamadan önce yükümlülükleri okuyun ve açıklatın. TBB Yönetmeliği, m.5/A.
Yardım başvurusunun durumunu ve asıl dosyanızdaki işlem sürelerini ayrı takip edin. Görüşmede hangi işlemin, kim tarafından ve hangi tarihe kadar yapılacağını netleştirin.
9. İlgili rehberler ve resmî kaynaklar
Dosyanızın konusuna göre kira ve tahliye, miras ve icra takibi rehberlerindeki belge hazırlığı bölümlerinden yararlanabilirsiniz.
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.334-340.
- TBB Adli Yardım Yönetmeliği: m.5, 5/A ve 6.
- TBB 2024/52 duyurusu ve Ek-3 belge listesi.
- Adana Barosu Adli Yardım Merkezi.
İlgili rehberler
- Adana İcra Takibi: Ödeme Emri, İtiraz ve Masraflar
İcra dosyası, ödeme emri ve takip belgelerini hazırlarken bu rehberi inceleyin.
- Adana Miras Davası: Süreç, Mahkeme, Süreler ve Masraflar
Miras uyuşmazlığınıza ilişkin belgeleri hazırlamak için bu rehberi inceleyin.
- Adana Kira ve Tahliye Rehberi: Haklar, Süreç ve Masraflar
Kira veya tahliye dosyanızın belge hazırlığı için bu rehberi inceleyin.